Udhëzues për bulmetoret
Si punojnë fara e djathit, kultura dhe kloruri i kalciumit
Në bulmetore përdoren dy lëndë që shpesh ngatërrohen: njëra e mpiks qumështin, tjetra e fermenton. Kur e dini cilën keni në dorë, shumë probleme në kazan i kuptoni më shpejt.
Maja e djathit dhe maja e kosit nuk janë e njëjta gjë
Në të folur, „maja“ përdoret për të dyja, dhe këtu nis ngatërresa. Maja e djathit, që quhet edhe farë djathi ose mullëz, është enzimë: e mpiks qumështin, zakonisht për rreth gjysmë ore, por nuk e fermenton. Maja e kosit është kulturë, pra baktere laktike të gjalla që e kthejnë sheqerin e qumështit (laktozën) në acid laktik dhe e trashin qumështin brenda disa orësh. Për shumicën e djathërave përdoren të dyja, kultura për fermentimin dhe fara e djathit për mpiksjen, ndërsa për kos mjafton kultura. Te ne i gjeni si farë djathi natyrale me mullë viçi dhe si kulturë për kos.
Ku hyn secili produkt në proces
Renditja është ajo e zakonshme për djathin. Temperaturat janë vlera tipike dhe ndryshojnë sipas recetës.
| Hapi |
Çfarë bëhet |
Çfarë përdoret |
| Pranimi i qumështit |
Kontrollohen mbetjet e antibiotikëve, dendësia dhe temperatura |
Test antibiotiku, laktodensimetër, termometër (te Pajisje) |
| Pastërizimi |
Zakonisht 72 °C për 15 sekonda, ose 63 °C për 30 minuta në kazan, pastaj ftohje deri te temperatura e punës |
Termometër dixhital |
| Para mpiksjes |
Kur qumështi e kërkon, shtohet klorur kalciumi i tretur në ujë |
Klorur kalciumi |
| Fermentimi |
Shtohet kultura që i shkon djathit ose kosit që bëni |
Kultura për djathë dhe kos |
| Mpiksja |
Shtohet fara e djathit, zakonisht kur qumështi është rreth 31–33 °C |
Farë djathi ose enzimë mikrobiale |
| Prerja dhe kullimi |
Masa e mpiksur pritet dhe hirra kullohet |
Napa për djathë |
| Kriposja |
Djathi futet në shëllirë, kripa e së cilës matet rregullisht |
Matës shëllire |
Klorur kalciumi: kur ndihmon dhe kur jo
Qumështi i pastërizuar, ose ai që ka qëndruar gjatë në të ftohtë, mpikset më ngadalë dhe jep masë më të butë. Kloruri i kalciumit i shton qumështit jone kalciumi, që e ndihmojnë mullën të punojë, dhe e ul pak pH-in, kështu mpiksja forcohet. Tretet në ujë dhe hidhet në kazan para farës së djathit. Nuk i duhet çdo qumështi: kur hidhet tepër, masa forcohet aq shumë sa pritet me vështirësi, dhe pjesa e tepërt përfundon në hirrë. Sasinë e përcakton përqendrimi i produktit, sepse klorur kalciumi në lëng dhe ai në pluhur nuk hidhen njësoj.
Pse qumështi ndonjëherë nuk mpikset
- Qumështi është UHT, me afat të gjatë. Nxehtësia e lartë i ndryshon proteinat dhe mpiksja nuk formohet si duhet. Për djathë përdorni qumësht të freskët ose të pastërizuar.
- Temperatura nuk është e duhura. Në qumësht të ftohtë mulla punon ngadalë, ndërsa në qumësht shumë të nxehtë dobësohet. Matni me termometër para se të hidhni farën.
- Fara e djathit është e vjetër ose është ruajtur keq. Në frigorifer e mban forcën më mirë se në temperaturë dhome.
- Qumështi ka mbetje antibiotikësh. Ato frenojnë bakteret e kulturës dhe e vonojnë mpiksjen, prandaj testi bëhet kur pranoni qumështin.
- Qumështi është me cilësi të dobët ose është mbajtur keq. Në këtë rast klorur kalciumi mund të ndihmojë.
Proteina dhe miell lupini
Për formulime ushqimore kemi proteinë hirre/qumështi, proteinë soje, proteinë soje të izoluar për produkte me bazë bimore dhe miell lupini. Përdoren kur kërkoni strukturë më të mirë ose më shumë proteinë në produkt. Kini parasysh etiketën: qumështi, soja dhe lupini janë ndër alergjenët që në BE duhen theksuar në listën e përbërësve.
Na tregoni çfarë djathi ose kosi bëni dhe sa qumësht përpunoni, dhe ju themi cilat produkte ju shkojnë. Telefononi në +355 69 202 6314 ose na shkruani te Kontakt.